Incoterms 2020 zijn internationaal erkende leveringsvoorwaarden die precies vastleggen wie bij een handelstransactie de kosten, het risico en de verantwoordelijkheid voor het transport draagt. Ze voorkomen misverstanden tussen koper en verkoper over wie wat regelt en betaalt.
In dit artikel leggen we uit wat Incoterms zijn, hoe de versie van 2020 is opgebouwd en wat de meestgebruikte termen betekenen. Zo weet je bij een internationale order altijd waar jouw verantwoordelijkheid begint en eindigt.
Wat zijn Incoterms?
Incoterms staat voor International Commercial Terms en wordt uitgegeven door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC). De afspraken worden af en toe geactualiseerd; de huidige versie dateert van 2020. Ze gelden wereldwijd en zijn de standaardtaal van de internationale handel.
Het belang is groot, want het overgrote deel van de wereldhandel reist over zee en weg. Volgens Eurostat ging in 2022 ongeveer 77 procent van het binnenlandse goederenvervoer binnen de EU over de weg, en bij elke grensoverschrijdende order moet duidelijk zijn wie het transport draagt. Incoterms leggen dat eenduidig vast.
De documenten die bij een grensoverschrijdende rit horen, bespreken we in ons artikel over internationaal wegtransport.
De elf termen op een rij
Incoterms 2020 kent elf termen. Een aantal geldt voor alle vervoerswijzen, een aantal alleen voor zee- en binnenvaart. Het verschil zit vooral in waar het risico overgaat van verkoper naar koper.
| Term | Kort gezegd |
|---|---|
| EXW | Koper haalt af bij de verkoper |
| FCA | Verkoper levert aan de eerste vervoerder |
| CPT / CIP | Verkoper betaalt de vracht, risico gaat eerder over |
| DAP / DPU | Verkoper levert op de afgesproken bestemming |
| DDP | Verkoper regelt alles, inclusief invoerrechten |
| FOB / CIF | Alleen voor zeevervoer, risico aan boord van het schip |
Wie draagt het risico?
De kern van elke Incoterm is het overgangspunt: het moment waarop het risico van de goederen overgaat van verkoper naar koper. Bij EXW gebeurt dat al bij de poort van de verkoper, bij DDP pas wanneer de goederen geleverd en ingeklaard bij de koper aankomen. Tussen die uitersten liggen alle andere termen.
Belangrijk is dat kosten en risico niet altijd op hetzelfde punt overgaan. Bij CPT betaalt de verkoper bijvoorbeeld de vracht tot de bestemming, terwijl het risico al eerder bij de koper ligt. Dat onderscheid leidt vaak tot misverstanden en daarom is een juiste term zo belangrijk.
De juiste Incoterm kiezen
De keuze hangt af van hoeveel je zelf wilt regelen. Wil je als koper de controle over het transport, dan past een term waarbij je vroeg het stokje overneemt. Wil je juist ontzorgd worden, dan kies je een term waarbij de verkoper het meeste regelt. Leg de gekozen term en de exacte plaats altijd schriftelijk vast in het contract.
De rol van de verzekering
Bij twee termen, CIF en CIP, is de verkoper verplicht om een transportverzekering af te sluiten ten gunste van de koper. Bij alle andere termen is verzekeren geen onderdeel van de Incoterm, en moet de partij die het risico draagt zelf bepalen of en hoe hij de lading verzekert. Dit onderscheid wordt vaak over het hoofd gezien.
Een belangrijk verschil tussen de versies is dat CIP sinds 2020 een hogere verzekeringsdekking voorschrijft dan CIF. Wie internationaal handelt, controleert daarom altijd welk dekkingsniveau bij de gekozen term hoort, zodat dure lading bij schade niet onderverzekerd blijkt.
Veelgemaakte fouten met Incoterms
De meeste problemen ontstaan doordat partijen een term gebruiken zonder de exacte plaats erbij te noemen. “FCA” zonder locatie zegt weinig; “FCA magazijn Rotterdam” is glashelder. Een tweede veelgemaakte fout is het kiezen van een zeeterm als FOB of CIF voor containervervoer, terwijl die termen bedoeld zijn voor bulk aan boord van een schip. Voor containers passen FCA, CPT of CIP beter.
Tot slot vergeten partijen soms te benoemen welke versie van de Incoterms geldt. Door expliciet “Incoterms 2020” te vermelden, voorkom je verwarring met oudere versies die op punten afwijken. Een correcte verwijzing in het contract is dus net zo belangrijk als de term zelf.
Veelgestelde vragen over Incoterms 2020
Wie stelt de Incoterms op?
De Internationale Kamer van Koophandel (ICC). Zij actualiseert de voorwaarden periodiek; de geldende versie is die van 2020.
Gaan kosten en risico altijd samen over?
Niet altijd. Bij sommige termen, zoals CPT en CIP, betaalt de verkoper de vracht verder dan het punt waarop het risico al naar de koper is overgegaan.
Welke Incoterm is het veiligst voor een koper?
DDP geeft de koper de minste zorgen, omdat de verkoper alles regelt tot en met de invoer. Het is wel vaak de duurste optie voor de koper qua productprijs.
Gelden Incoterms ook binnen Nederland?
Ze zijn bedoeld voor internationale handel, maar partijen mogen ze ook binnenlands afspreken. In de praktijk worden ze vooral grensoverschrijdend gebruikt.
Wie zelf het transport regelt, leunt vaak op een partij voor supply chain management om alles op elkaar af te stemmen.
Conclusie
Incoterms 2020 zijn de gemeenschappelijke taal van de internationale handel: ze maken glashelder wie de kosten draagt, wie het risico loopt en wie het transport regelt. Door bewust de juiste term te kiezen en vast te leggen, voorkom je dure misverstanden bij grensoverschrijdend vervoer.