Incoterms 2020 zijn elf internationaal erkende leveringsvoorwaarden, opgesteld door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC), die vastleggen wie bij een handelstransactie de kosten, het risico en de verantwoordelijkheid voor het transport draagt. Ze gelden wereldwijd en voorkomen misverstanden tussen koper en verkoper over wie wat regelt en betaalt.
Bij elke grensoverschrijdende order — of het nu gaat om een zeecontainer vanuit Rotterdam of een vrachtwagenlading naar Duitsland — bepaalt de gekozen Incoterm waar jouw verantwoordelijkheid begint en eindigt. Dat maakt de opbouw van de versie 2020 en de betekenis van de meestgebruikte termen de moeite waard om goed te kennen.
Wat zijn Incoterms?
De term Incoterms staat voor International Commercial Terms. De ICC herziet de voorwaarden periodiek, en sinds 2020 geldt de meest recente versie — inmiddels de standaardtaal waarin verkopers en kopers wereldwijd hun leveringsafspraken vastleggen.
Dat gewicht is niet toevallig: het grootste deel van de wereldhandel reist over zee en over de weg. Eurostat registreerde in 2022 dat ongeveer 77 procent van het binnenlandse goederenvervoer binnen de EU over de weg ging, en bij zo’n grensoverschrijdende rit moet vooraf vaststaan wie het transport draagt. Incoterms leggen dat eenduidig vast, zonder ruimte voor interpretatie.
Welke documenten bij zo’n rit horen — denk aan de CMR-vrachtbrief — lees je in ons artikel over internationaal wegtransport.
De elf termen op een rij
Incoterms 2020 telt elf termen, verdeeld in twee groepen: een deel is geschikt voor elke vervoerswijze, de rest is voorbehouden aan zee- en binnenvaart. Het onderscheid tussen de termen zit vooral in het punt waarop het risico overgaat van verkoper naar koper.
| Term | Kort gezegd |
|---|---|
| EXW | Koper haalt af bij de verkoper |
| FCA | Verkoper levert aan de eerste vervoerder |
| CPT / CIP | Verkoper betaalt de vracht, risico gaat eerder over |
| DAP / DPU | Verkoper levert op de afgesproken bestemming |
| DDP | Verkoper regelt alles, inclusief invoerrechten |
| FOB / CIF | Alleen voor zeevervoer, risico aan boord van het schip |
Wie draagt het risico?
Elke Incoterm draait om één overgangspunt: het moment waarop het risico van de goederen van verkoper naar koper springt. Bij EXW ligt dat punt al bij de poort van de verkoper; bij DDP pas op het moment dat de goederen zijn afgeleverd en ingeklaard bij de koper (zie ook onze uitleg over douaneafhandeling). Alle overige termen vallen ergens tussen die twee uitersten in.
Kosten en risico lopen daarbij niet automatisch gelijk op. Bij CPT betaalt de verkoper de vracht tot aan de bestemming, terwijl het risico al eerder — namelijk bij overdracht aan de eerste vervoerder — bij de koper komt te liggen. Juist dat verschil zorgt in de praktijk voor discussie, en dat is precies waarom de keuze van de term zoveel gewicht in de schaal legt.
De juiste Incoterm kiezen
Welke term het beste past, hangt af van hoeveel je zelf wilt regelen. Wil je als koper zelf grip houden op het transport — bijvoorbeeld via een eigen expediteur, die namens jou vervoer boekt en documenten regelt — dan past een term waarbij je vroeg in het traject het stokje overneemt. Wil je juist volledig ontzorgd worden, dan kies je een term waarbij de verkoper het grootste deel regelt. Leg de gekozen term en de exacte plaats hoe dan ook schriftelijk vast in het contract; zonder locatie is een Incoterm namelijk weinig waard.
De rol van de verzekering
Slechts bij twee termen, CIF en CIP, is de verkoper verplicht om een transportverzekering af te sluiten ten gunste van de koper. Bij alle overige termen maakt verzekeren geen deel uit van de Incoterm zelf: de partij die op dat moment het risico draagt, moet zelf beslissen of en hoe de lading verzekerd wordt. Veel handelaren onderschatten dat punt.
Sinds de versie van 2020 schrijft CIP bovendien een hogere verzekeringsdekking voor dan CIF. Wie internationaal handelt, checkt daarom altijd welk dekkingsniveau bij de gekozen term hoort — anders blijkt dure lading bij schade onderverzekerd.
Veelgemaakte fouten met Incoterms
De meeste problemen ontstaan doordat partijen een term gebruiken zonder de exacte plaats erbij te noemen. “FCA” zonder locatie zegt weinig, terwijl “FCA magazijn Rotterdam” glashelder is. Een tweede fout die geregeld voorkomt: een zeeterm als FOB of CIF kiezen voor containervervoer, terwijl die termen eigenlijk bedoeld zijn voor bulklading aan boord van een schip. Voor containers passen FCA, CPT of CIP dan ook beter.
Ook wordt soms vergeten te vermelden welke versie van de Incoterms van toepassing is. Door expliciet “Incoterms 2020” op te nemen, voorkom je verwarring met oudere versies die op onderdelen afwijken. Een correcte verwijzing in het contract weegt daarmee net zo zwaar als de gekozen term zelf.
Veelgestelde vragen over Incoterms 2020
Wie stelt de Incoterms op?
De Internationale Kamer van Koophandel (ICC) stelt ze op en actualiseert de voorwaarden periodiek; de geldende versie is die van 2020.
Gaan kosten en risico altijd samen over?
Niet altijd. Bij sommige termen, zoals CPT en CIP, betaalt de verkoper de vracht verder dan het punt waarop het risico al naar de koper is overgegaan.
Welke Incoterm is het veiligst voor een koper?
DDP geeft de koper de minste zorgen, omdat de verkoper alles regelt tot en met de invoer. Wel is het vaak de duurste optie voor de koper qua productprijs.
Gelden Incoterms ook binnen Nederland?
Ze zijn primair bedoeld voor internationale handel, maar partijen mogen ze ook binnenlands afspreken. In de praktijk worden ze vooral grensoverschrijdend gebruikt.
Wie het transport zelf organiseert, schakelt vaak een partij in voor supply chain management, zodat inkoop, vervoer en levering op elkaar aansluiten.
Wat betekent Incoterms 2020 voor jouw contract?
Incoterms 2020 vormen de gemeenschappelijke taal van de internationale handel: ze maken glashelder wie de kosten draagt, wie het risico loopt en wie het transport regelt. Wie de juiste term bewust kiest en die vastlegt met de exacte plaats, voorkomt dure misverstanden bij grensoverschrijdend vervoer — en weet vooraf precies waar de eigen verantwoordelijkheid ophoudt.